رفتن به نوشته‌ها

آنتی اکسیدان ها و نحوه عملکرد آنها | دکتر رضا آتمانی متخصص تغذیه در اصفهان


انواع آنتی اکسیدان ها و نحوه عملکرد آنها

این مقاله از وب سایت دکتر اطمینانانی ، متخصص تغذیه در اصفهان ، توضیح می دهد که آنتی اکسیدان ها چیست و چگونه کار می کنند. همچنین ، نقش مفید آنها مورد بحث قرار خواهد گرفت. بیشتر آنتی اکسیدان هایی که در این مقاله به آنها می پردازیم از طریق غذا وارد بدن می شوند و برخی دیگر در خود بدن تولید می شوند. مطالعه هر آنتی اکسیدان خاص برای یافتن خواص آنتی اکسیدانی آن به تنهایی کافی نیست. انواع آنتی اکسیدان ها به طور همزمان در بدن انسان فعال هستند. از سوی دیگر ، آنتی اکسیدان ها را نمی توان تنها در غذاها یافت ، اما انواع آنها به طور جمعی در غذاها یافت می شود. آنتی اکسیدان ها به صورت ترکیبی کار می کنند ، نه به تنهایی. به همین دلیل ، خوردن غذاهای سالم بیشتر از مکمل های آنتی اکسیدانی توصیه می شود.

ویتامین C (اسید اسکوربیک)

نقش ویتامین C امروزه به خوبی شناخته شده است. ویتامین C یکی از محبوب ترین ویتامین ها است. بنابراین ، مقادیر زیادی از این ویتامین در جهان متمدن مصرف می شود که مکمل روزانه نامیده می شود. پس از فرضیه نقش این ویتامین در سرماخوردگی ، استفاده از مکمل های ویتامین C به طور پیوسته افزایش یافته است. در دهه 1960 ، مردم در ایالات متحده معتقد بودند که مصرف مکمل های ویتامین C باعث بهبود سلامتی و افزایش طول عمر می شود.
ویتامین C نه تنها یک ویتامین است ، بلکه یک آنتی اکسیدان قوی نیز هست. این ویتامین می تواند رادیکال های آزاد و اکسیدان ها را از بین ببرد. همچنین از آسیب اکسیداتیو به دیواره سلولی و همچنین اکسیداسیون لیپوپروتئین ها مانند LDL جلوگیری می کند و نقش کوفاکتور ویتامین E را ایفا می کند. ویتامین C به تنهایی نقشی اثبات شده در پیشگیری از بیماری های قلبی ندارد.

این ویتامین می تواند خطر ابتلا به آب مروارید را کاهش دهد. همچنین ، در برخی از مطالعات حیوانی ، نقش ضد سرطانی ویتامین C ذکر شده است. اگرچه ویتامین C به تنهایی نقش محرک و مکمل را در این فرایند ایفا می کند ، اما توصیه می شود به جای ویتامین C به تنهایی از ترکیبی متعادل از آنتی اکسیدان ها استفاده کنید. به طور کلی نشان داده شده است که ویتامین C نقش مهمی در پیشگیری از سرطان ها (به غیر از سرطان تخمدان و پروستات) دارد. در سال 1999 ، میزان توصیه شده روزانه ویتامین C برای پیشگیری از سرطان دو تا سه برابر افزایش یافت. محققان معتقدند مصرف روزانه باید از 60 میلی گرم به 100 به 200 میلی گرم افزایش یابد. اما محققان دیگر معتقدند که مصرف مقادیر زیادی ویتامین C در روز مانند 200 میلی گرم در روز می تواند مشکلاتی را ایجاد کند.

ویتامین E

مدتهاست که اهمیت ویتامین E در رژیم غذایی مشخص شده است. اما در سال های اخیر ، محققان نقش خود را در پیشگیری از برخی بیماری ها مانند بیماری های قلبی گزارش کرده اند. برخی دیگر معتقدند که دوز روزانه فعلی ویتامین E پاسخگوی نیاز بدن نیست و 100 میلی گرم در روز را توصیه می کنند. با این حال ، بحث های زیادی در مورد نتایج آزمایشات تکمیلی انجام شده است. تحقیقات نشان داده است که ویتامین E برای م mostثرترین نیاز به کمک سایر آنتی اکسیدان ها مانند ویتامین C و کاروتن دارد. ویتامین E ترکیبی از مولکول های شیمیایی است که در دانه ها و قسمت های سبز سبزیجات یافت می شود. این ویتامین به دو گروه توکوفرول و توکوترینول تعلق دارد. خواص ویتامین و آنتی اکسیدان این دو مولکول متفاوت است.

همه این مولکولها چربی هستند و در محیط چربی بسیار پایدار هستند. به دلیل ماهیت لیپیدی ویتامین E ، این ویتامین در قسمتهای چربی سلولها مانند غشای سلولی و همچنین در لیپوپروتئینها تجمع می یابد و از اکسیداسیون لیپیدها و حمله رادیکالهای آزاد جلوگیری می کند. با مصرف ویتامین C اثر ویتامین E افزایش می یابد. ویتامین C بعد از حمله به رادیکال های آزاد ، شکل غیر فعال شده ویتامین E را بازیافت کرده و آن را به حالت اولیه بدون اکسیداسیون تبدیل می کند. ویتامین E در جلوگیری از لخته شدن پلاکت ها در خون موثر است. بنابراین ، نقش آن در بیماری های قلبی عروقی مورد توجه قرار گرفته است.

آنتی اکسیدان ها و نحوه عملکرد آنها |  متخصص تغذیه اصفهان


بیشتر بدانید : آلرژی غذایی


مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده است که بین مصرف ویتامین E و کاهش بیماری عروق کرونر قلب رابطه وجود دارد. در بین بیمارانی که یکبار حمله قلبی کرده بودند ، میزان مرگ و میر در گروهی با سطوح بالای آنتی اکسیدان کمتر بود. در ایالات متحده ، مطالعات نشان داده است که مصرف روزانه مکمل ویتامین E خطر ابتلا به سرطان (به استثنای سرطان ریه) را کاهش می دهد. همچنین نشان داده شده است که مکمل ویتامین E می تواند سیستم ایمنی بدن را پس از واکسیناسیون تقویت کند. سطوح بالای ویتامین E را می توان از غذاهایی مانند سبزیجات برگ سبز بدست آورد. این سبزی همچنین منبع غنی روغن است. ترکیب ویتامین E و روغن های خوراکی در جلوگیری از تجزیه اکسیداتیو چربی ها یکی از جالب ترین موضوعات تغذیه ای است.

کاروتنوئیدها

امروزه نقش تغذیه ای میوه ها و سبزیجات با رنگ روشن نشان داده شده است. وجود کاروتنوئیدها در میوه ها و سبزیجات ممکن است دلیل تأثیرات مفید تغذیه ای این غذاها باشد. رنگ هویج ، پرتقال ، گوجه فرنگی و کلم بروکلی سبز به دلیل وجود کاروتن است. کاروتنوئیدهای مختلفی شناسایی شده اند که برخی از آنها مانند بتاکاروتن می توانند به رتینول یا ویتامین A تبدیل شوند. از آنجا که ویتامین A یکی از ویتامین های مورد نیاز انسان است ، دریافت بتاکاروتن کافی نقش مهمی در بدن سالم ایفا می کند. اخیراً نقش سایر کاروتنوئیدها مانند دانه های قرمز لیکوپن در گوجه فرنگی و لوتئین در کلم بروکلی مورد توجه قرار گرفته است.

بیش از 600 نوع مختلف ترکیبات کاروتنوئیدی شناخته شده است که مهمترین آنها بتا کاروتن ، آلفا کاروتن ، لیکوپن ، لوتئین و کریپتوکسانتین است. معروف ترین کاروتنوئید بتاکاروتن است که ابتدا از هویج استخراج شد. به دلیل ماهیت چربی مولکول های کاروتن ، این مولکول ها در غشاها و لیپیدها تجمع می یابند. بنابراین نیاز به اکسیدان ها وجود دارد. تحقیقات نشان داده است که کاروتنوئیدها می توانند با حذف رادیکال های آزاد و اکسیژن به تنهایی نقش اکسیداتیو داشته باشند. همچنین ، کاروتنوئیدها در بازیافت ویتامین E موثر هستند. در شرایط آزمایشگاهی ، کاروتنوئیدها می توانند رشد تومور را کاهش داده و فعالیت جهش زایی را کاهش دهند.

همچنین ، نشان داده شده است که تغذیه حیوانات آزمایشگاهی سرشار از کاروتنوئیدها می تواند میزان بروز سرطان را کاهش دهد. مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده است که بتاکاروتن همچنین می تواند عملکرد ایمنی را در افراد مسن و بیماران مبتلا به ایدز افزایش دهد. همچنین نشان داده شده است که کاروتنوئیدها با فعالیت آنتی اکسیدانی خود می توانند از رشد پلاک های قلبی عروقی جلوگیری کنند. مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده است که مصرف زیاد میوه ها و سبزیجات غنی از بتاکاروتن می تواند از سرطان ریه و معده جلوگیری کند.

لیکوپن

این کاروتن قرمز در سال 1989 به عنوان مهمترین مهارکننده اکسیژن و مهار کننده قوی رادیکالهای آزاد شناخته شد. لیکوپن کاروتنوئید اصلی گوجه فرنگی ، خربزه و گریپ فروت است. تحقیقات نشان داده است که مصرف زیاد لیکوپن خطر ابتلا به سرطان پروستات را کاهش می دهد. این بیماری تحت تأثیر هیچ کدام از کاروتنوئیدهای دیگر قرار نمی گیرد. برخی از مطالعات نشان داده اند که مصرف زیاد گوجه فرنگی باعث افزایش لیکوپن در خون نمی شود. با این حال ، مصرف آب گوجه فرنگی می تواند لیکوپن سرم و خون کامل را افزایش دهد. جذب لیکوپن در غذاهای چرب و پخته بیشتر است. همچنین مشخص شد که افراد سیگاری در مقایسه با افراد غیرسیگاری درصد لیکوپن کمتری در خون دارند. امروزه تحقیقات زیادی در مورد اثرات لیکوپن در حال انجام است.

لوتئین و زآگزانتین

تجمع این آنتی اکسیدان ها در چشم از آب مروارید ناشی از آب مروارید و دژنراسیون ماکولا ناشی از افزایش سن جلوگیری می کند.

فلاونوئیدها و سایر ترکیبات فنلی

فنول ها گروه بزرگی از مولکول های آلی هستند که در میوه ها و سبزیجات یافت می شوند. گیاهان برای کارهای مختلف ، از جمله جلوگیری از گسترش حشرات ، بیماریها و نور شدید ، فنل تولید می کنند. برخی از فنول ها بر ظاهر و کیفیت میوه ها تأثیر بسزایی دارند. این مواد همچنین باعث ایجاد بوهای مختلف در سبزیجات و میوه ها می شوند و برخلاف کاروتنوئیدها ، فلاونوئیدها عمدتاً محلول در آب هستند. میزان فنل های میوه تحت تأثیر نوع میوه و میزان رسیدن میوه است. فلاونوئیدهای مهم شامل کوئرستین و کاتچین و منابع غذایی فلاونوئیدی شامل چای ، پیاز و کلم بروکلی است. امروزه بیش از 4000 نوع فلاونوئید شناخته شده است.

فلاونوئیدها رادیکال های آزاد اکسیژن و فلزات سنگین را از بین می برند. همچنین از خواص آنتی اکسیدانی ویتامین C پشتیبانی می کند. تحقیقات زیادی در مورد نقش فلاونوئیدها در جلوگیری از حملات ویروسی و باکتریایی ، عفونت ها و آلرژی ها انجام شده است. برخی فلاونوئیدها رگ های خونی را گشاد کرده و رسوبات لخته را کاهش می دهند. نقش فلاونوئیدها در مبارزه با سرطان نیز امروزه بسیار مورد توجه قرار گرفته است. همه فلاونوئیدها به دلیل داشتن خواص آنتی اکسیدانی خاصیت ضد سرطانی ندارند. بیشتر مطالعات روی فلاونوئیدها در شرایط آزمایشگاهی انجام می شود و نمی توان آنها را در بدن انسان یا مطالعات اپیدمیولوژیک جستجو کرد. با این حال ، این مطالعات به وضوح نقش غیر قابل انکار فلاونوئیدها در پیشگیری از سرطان را نشان داده است.

مکانیسم های احتمالی اثرات ضد سرطانی فلاونوئیدها به شرح زیر است:
  • فلاونوئیدها می توانند از آسیب DNA در وهله اول جلوگیری کنند.
  • فلاونوئیدها می توانند از پیشرفت سرطان جلوگیری کنند.

فلاونوئیدها اثرات قابل توجهی بر سیستم گردش خون دارند. زیرا می تواند تبادل مایعات درون مویرگها را با بافتها افزایش دهد. برخی از فلاونوئیدها دارای خواص ضد انعقادی هستند. این اثر ضد انعقادی با مهار آنزیم سیکلواکسیژناز ایجاد می شود. فلاونوئیدها همچنین روند اکسیداسیون LDL را کاهش داده و ویتامین E را تأمین می کنند. همه این اثرات می تواند خطر بیماری های قلبی عروقی را کاهش دهد.
اولین مطالعه جامع در مورد اثرات فلاونوئیدهای غذایی بر بیماری های قلبی و عروقی در مردان هلندی بالای 65 سال انجام شد. نتایج این مطالعه نشان داد که بین فلاونوئیدهای غذایی و سلامت قلب رابطه معنی داری وجود دارد. فنول های موجود در انگور شامل کاتچین ، فلاونول ، تانن و آنتوسیانین است.

مورد نادر

برخی از این مواد به تنهایی آنتی اکسیدان نیستند ، اما ممکن است در ساخت آنزیم های آنتی اکسیدان نقش داشته باشند. به عنوان مثال ، منگنز ، مس و روی نقش مهمی در ساختار آنزیم سوپراکسید دیسموتاز و سلنیوم نقش عمده ای در آنزیم گلوتاتیون پراکسیداز ایفا می کند. اگرچه احتباس آهن در بدن نمونه ای از اختلالات استرس اکسیداتیو است ، اما کمبود آهن نیز به طور قابل توجهی با افزایش تولید اکسیدان های فعال مرتبط است. سلنیوم یکی از مهمترین عناصری است که خاصیت آنتی اکسیدانی دارد.

سلنیوم

سلنیوم یک عنصر ضروری در بدن انسان و یک آنتی اکسیدان است. سلنیوم جزء غیر قابل انکار آنزیم آنتی اکسیدان طبیعی (گلوتاتیون پراکسیداز) است. این آنزیم های آنتی اکسیدانی در خنثی سازی رادیکال های آزاد بسیار قوی مثر هستند.

ترکیبات گوگرد

سبزیجاتی مانند پیاز و سیر به دلیل محتوای گوگرد خود به طور گسترده مورد مطالعه قرار گرفته اند. به نظر می رسد که این ترکیبات گوگردی می تواند از سرطان جلوگیری کند. در کشورهای مدیترانه ای از سیر به عنوان یک غذای مفید یاد می شود. مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده است که خوردن سبزیجاتی مانند پیاز و سیر می تواند از سرطان معده و روده جلوگیری کند. اما در مورد سرطان های دیگر ، اطلاعات قانع کننده ای وجود ندارد. علاوه بر این ، برخی از مطالعات روی حیوانات آزمایشگاهی نشان داده است که عصاره سیر و پیاز می تواند اثرات ضد سرطانی داشته باشد. این اثر را می توان با چندین مکانیسم توضیح داد که اثرات آنتی اکسیدانی این ترکیبات تنها یکی از این مکانیسم ها است.

سایر آنتی اکسیدان های غذایی

سایر آنتی اکسیدان های تغذیه ای شامل یوبیکینون (کوآنزیم Q10) و لیپوئیک اسید است. اسفناج ، کلم بروکلی ، گوجه فرنگی و نخود فرنگی منابع غنی لیپوئیک اسید هستند.
آنتی اکسیدان های تولید شده توسط بدن
آنتی اکسیدان های بدن عبارتند از: آنزیم های آنتی اکسیدانی مهمترین آنزیم های آنتی اکسیدانی سوپراکسید دیسموتاز (SOD) ، گلوتاتیون پراکسیداز (GSHPX) و کاتالاز هستند.

سوپراکسید دیسموتاز یک آنزیم درون سلولی است که از سلول ها در برابر آسیب سوپراکسید محافظت می کند. این آنزیم به طور مداوم آنیون پراکسید را به مولکول اکسیژن و آب اکسیژنه (H2O2) تبدیل می کند. گلوتاتیون پراکسیداز هیدروپراکسیدهای چربی را به الکل هایی تبدیل می کند که برای سلول خطرناک نیستند. گلوتاتیون پراکسیداز نیز پراکسیدهای هیدروژن را به آب تبدیل می کند. مولکول گلوتاتیون پراکسیداز همچنین حاوی ماده معدنی سلنیوم است. آنزیم کاتالاز پراکسید هیدروژن را به آب و اکسیژن تبدیل می کند. هر مولکول کاتالاز می تواند میلیون ها مولکول پراکسید هیدروژن را به آب و اکسیژن در ثانیه تبدیل کند.


دکتر.. ردا آتمانی

متخصص تغذیه اصفهان


دکتر رضا اطامی با ارائه روشهای اولیه تغذیه و میزان و روش غذا خوردن می تواند نقش مهمی در دستیابی به سلامت جسمی و روحی ایفا کند.

برای مشاهده صفحه اینستاگرام دکتر رضا آتمنانی ، متخصص تغذیه و رژیم درمانی اصفهان کلیک کنید.


مطالب پیشنهادی:

غذاهای مفید و مضر برای حساسیت غذایی

مصرف هندوانه و چاقی

مصرف زیاد گوشت قرمز ممنوع است

راهکارهای کنترل گرسنگی

راهنمای خرید لبنیات



منتشر شده در دسته‌بندی نشده

اولین باشید که نظر می دهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *